Co się zmienia
16 października 2026 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej skierowało do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych projekt rozporządzenia zmieniającego przepisy o bezpieczeństwie i higienie w publicznych i niepublicznych szkołach oraz placówkach. Dwie zmiany są dla dyrektora najważniejsze: obowiązkowe ćwiczenia praktyczne co najmniej dwa razy w roku szkolnym oraz obowiązek zapoznania uczniów i pracowników z planem ewakuacji w ciągu trzech miesięcy od rozpoczęcia zajęć.
Zaznaczmy od razu rzecz, o której łatwo zapomnieć czytając nagłówki: to wciąż projekt. Jest w konsultacjach i jego treść może się jeszcze zmienić. Nie warto natomiast czekać z przygotowaniem — kierunek jest jednoznaczny, a terminy krótkie.
Ćwiczenia dwa razy w roku — i nie tylko ewakuacja
Projekt nakłada na szkoły i placówki, we współpracy z organami prowadzącymi, obowiązek organizowania co najmniej dwa razy w roku szkolnym szkoleń i ćwiczeń praktycznych przygotowujących uczniów i pracowników do reagowania na zagrożenia życia i zdrowia na terenie placówki.
Najważniejszy szczegół: ćwiczenia nie ograniczają się do ewakuacji. Zgodnie z projektem mają przygotowywać również do sytuacji, w których trzeba schronić się w bezpiecznym miejscu — na przykład przy zagrożeniu atakiem z powietrza — a także do reagowania na zagrożenia ze strony niebezpiecznych osób.
To zmiana jakościowa. Dotychczasowa praktyka w wielu placówkach sprowadzała się do próbnej ewakuacji pożarowej raz w roku. Schronienie się w budynku i zachowanie wobec agresywnego sprawcy to scenariusze, które wymagają innych odruchów niż ewakuacja — czasem wręcz odwrotnych. Nie da się ich przećwiczyć przy okazji alarmu pożarowego.
Celem, który ministerstwo wprost formułuje, jest to, aby uczniowie i pracownicy nie tylko znali procedury, ale potrafili je zastosować w praktyce: zachować spokój, ostrzec innych i przedostać się do bezpiecznego miejsca.
Plan ewakuacji: konkretna data
Projekt jednoznacznie określa obowiązek zapoznania uczniów i pracowników z planem ewakuacji. Dyrektor będzie miał na to trzy miesiące od rozpoczęcia zajęć w danym roku szkolnym.
Dla bieżącego roku przewidziano przepis przejściowy: w roku szkolnym 2026/2027 dyrektorzy mają czas do 31 marca 2027 r. Samo rozporządzenie ma wejść w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia.
Co jeszcze obejmuje projekt
- Numery alarmowe umieszczone w widocznych miejscach.
- Informacje o zachowaniu w sytuacjach zagrożenia przekazywane uczniom, rodzicom uczniów niepełnoletnich i pracownikom — pochodzące z oficjalnych serwisów i materiałów organów oraz podmiotów ochrony ludności.
- Informacja o lokalizacji obiektów zbiorowej ochrony i punktów schronienia — dyrektor przekazuje ją w porozumieniu z właściwymi organami ochrony ludności.
Co to oznacza w praktyce dla dyrektora
Jeśli przełożyć przepisy na listę zadań, wychodzi z tego pięć rzeczy do ogarnięcia:
- Aktualny plan ewakuacji — i dowód, że uczniowie oraz pracownicy zostali z nim zapoznani. Nie wystarczy, że wisi na ścianie.
- Harmonogram dwóch ćwiczeń w roku — uzgodniony z organem prowadzącym.
- Scenariusze wykraczające poza pożar — schronienie w budynku i reagowanie na niebezpieczną osobę.
- Podział ról — kto ogłasza, kto liczy obecność, kto kontaktuje się ze służbami, kto informuje rodziców.
- Dokumentacja — ślad po tym, że ćwiczenie się odbyło i jakie wnioski z niego wyszły.
Punkt trzeci jest najtrudniejszy i najczęściej pomijany. Ćwiczenie reagowania na agresywnego sprawcę trzeba przeprowadzić tak, żeby przygotowało kadrę, a nie przestraszyło dzieci. To kwestia doboru formy, nie odwagi organizatora.
Czego projekt nie rozstrzyga
Uczciwie: rozporządzenie nie mówi, jak dokładnie mają wyglądać ćwiczenia, kto ma je prowadzić ani jaką dokumentację należy zachować. To zostawiono dyrektorowi i organowi prowadzącemu. Oznacza to swobodę, ale też odpowiedzialność za jakość — a przy zdarzeniu to właśnie ta jakość zostanie oceniona.
Jak możemy pomóc
Pracujemy z placówkami i firmami na Dolnym Śląsku. Zaczynamy od przeglądu tego, co już macie: planu ewakuacji, procedur, podziału ról. Uzupełniamy brakujące dokumenty, omawiamy wszystko z kadrą, a potem ćwiczymy w uzgodnionej formie — spokojnie, bez straszenia i bez zaskakiwania osób postronnych. Program i czas trwania ustalamy indywidualnie; istnieje też możliwość sporządzenia indywidualnego planu dokumentacji dla placówki.
Przygotowanie kadry traktujemy jako punkt wyjścia, nie ćwiczenia z udziałem uczniów. Zakres i uczestników zawsze uzgadniamy wcześniej.
Więcej: Szkolenia i ćwiczenia kryzysowe dla szkół, przedszkoli i firm. Jeśli chcecie najpierw sprawdzić, czy budynek i procedury są gotowe, zacznijcie od audytu bezpieczeństwa. Procedury na wypadek groźby podłożenia ładunku opisaliśmy w osobnym poradniku, a przygotowanie na wtargnięcie agresywnego sprawcy — w tekście o aktywnym napastniku.
Pierwsza rozmowa jest bezpłatna: 606 515 647.
Powiązane: plan ewakuacji szkoły — jak go napisać i przećwiczyć oraz procedura na wypadek podejrzanej przesyłki.
Źródło
Komunikat Ministerstwa Edukacji Narodowej z 16 października 2026 r. „Uczniowie poznają plan ewakuacji, a szkoły będą ćwiczyć reagowanie na zagrożenia. Projekt rozporządzenia skierowany do konsultacji i uzgodnień” — gov.pl. Stan na dzień publikacji tego tekstu; projekt może jeszcze ulec zmianie w toku konsultacji.